โลหิตจางได้อย่างไร

โลหิตจางได้อย่างไร

เราอาจเคยได้ยินคำว่า เลือดจาง กันอยู่บ่อย ๆ แต่รู้หรือไม่ว่าโลหิตจางเกิดจากอะไร? และคุณมีภาวะเสี่ยงเป็นโรคโลหิตจางหรือไม่?

วันนี้พี่เนิร์สจะมาไขข้อข้องใจเกี่ยวกับสาเหตุของภาวะโลหิตจาง พร้อมกับบอกวิธีการเช็กอาการด้วยตัวเองง่าย ๆ มาฝากทุกคนกันค่ะ

โลหิตจาง เป็นภาวะที่ร่างกายมีปริมาณเม็ดเลือดแดงในเลือดน้อยกว่าปกติ เนื่องจากการสูญเสียโลหิต การทำลายเม็ดเลือดแดงจำนวนมาก หรือการสร้างเม็ดเลือดแดงลดลง

โลหิตจางได้อย่างไร

โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยในภาวะโลหิตจาง คือ ภาวะขาดธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของการสร้างเม็ดเลือดแดงของร่างกาย แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ดังนี้

1) ได้รับสารอาหารธาตุเหล็กไม่เพียงพอ

  • พบได้บ่อยในเด็กทารกที่รับประทานแต่นมเพียงอย่างเดียว เนื่องจากนมมีปริมาณธาตุเหล็กเพียงเล็กน้อย
  • ในผู้ใหญ่เกิดจากรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กน้อย แหล่งอาหารเพิ่มธาตุเหล็ก ได้แก่ อาหารจำพวกเนื้อสัตว์ เครื่องในสัตว์ ไข่แดง และผักใบเขียว เป็นต้น

2) การดูดซึมธาตุเหล็กผิดปกติ อาจเกิดจากการมีกรดในกระเพาะอาหารลดลง ได้แก่

  • ผู้ที่รับประทานยาลดกรดในกระเพาะอาหารเป็นเวลานาน
  • ผู้ที่เคยได้รับการผ่าตัดเอากระเพาะอาหารออก
  • ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดเอาลำไส้เล็กส่วนต้นออก
  • ผู้ที่มีการอักเสบของลำไส้เล็กส่วนต้นเรื้อรัง

3) มีความต้องการธาตุเหล็กเพิ่มมากขึ้นในบางภาวะ
พบได้บ่อยในผู้ที่ตั้งครรภ์อยู่ หรือมีการให้นมบุตร ซึ่งจะมีความต้องการธาตุเหล็กมากกว่าคนทั่วไปถึงสามเท่า และกลุ่มเด็กเล็กที่กำลังเจริญเติบโตก็มีความต้องการธาตุเหล็กเพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน

4) ร่างกายสูญเสียธาตุเหล็กมากกว่าปกติ

  • การเสียเลือดเรื้อรัง สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ เลือดประจำเดือนออกมากและนานกว่าปกติในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์
  • การเสียเลือดเฉียบพลันจำนวนมาก เช่น ผ่าตัดใหญ่ คลอดบุตร แท้งบุตร การเกิดอุบัติเหตุ เป็นต้น
  • เลือดออกในทางเดินอาหารจากสาเหตุต่าง ๆ เช่น แผลในกระเพาะอาหารเรื้อรัง เลือดออกในหลอดอาหาร ริดสีดวงทวารหนัก มะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นต้น
  • การเสียเลือดจากสาเหตุอื่น ๆ เช่น เม็ดเลือดแดงแตกและเสียเลือดในทางเดินปัสสาวะ การเสียเลือดจากระบบทางเดินหายใจ การบริจาคเลือดบ่อยครั้งกว่าที่กำหนดและไม่รับประทานยาเสริมธาตุเหล็กทดแทน เป็นต้น

Health Checklists : ภาวะโลหิตจางมีอาการอย่างไร?

  • ซีด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
  • ปวดศีรษะ มึนงง วิงเวียนศีรษะ
  • เป็นลมง่าย หน้ามืดบ่อย
  • เจ็บหน้าอก ใจสั่น หายใจลำบาก
  • สมองล้า เซื่องซึม เฉื่อยชา
  • ความจำไม่ดี หลงลืมง่าย

ผู้มีภาวะโลหิตจางเล็กน้อยอาจไม่มีอันตรายใด ๆ แต่จะส่งผลให้ร่างกายอ่อนแอ มีภูมิต้านทานต่ำ ขาดสมาธิในการทำงาน

แต่ถ้ามีภาวะโลหิตจางมาก จะทำให้หัวใจต้องทำงานหนักมากกว่าปกติ เพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายมากขึ้น ก็อาจรุนแรงถึงขั้นเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว ช็อก และเสียชีวิตได้

Related Articles

ทำความรู้จัก Burn Injury แผลไหม้

แผลไหม้ หมายถึง บาดแผลที่ผิวหนังถูกทำลายด้วยความร้อน สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากถูกเปลวไฟลวก ถูกของเหลวร้อนลวก กระแสไฟฟ้าแรงสูง หรือสารเคมี ส่งผลทำให้เนื้อเยื่อถูกทำลาย ตั้งแต่ชั้นหนังกำพร้า หนังแท้ หรืออาจลึกลงไปถึงกระดูกได้

การประเมินทางระบบประสาท (Neurological signs)

การประเมินทางระบบประสาทมีเครื่องมือหลายอย่าง วันนี้พี่เนิร์สนำความรู้เรื่องแบบประเมินกลาสโกว์โคมาสกอร์(Glasgow Coma Score : GCS) ซึ่งเป็นเครื่องมือที่นิยมใช้ประเมินความรู้สึกตัวบาดเจ็บศีรษะ แบบประเมินกลาสโกว์โคมาสกอร์(Glasgow Coma Score : GCS) คือ แบบประเมินที่ใช้อธิบายระดับความรู้สึกตัวในผู้ป่วยบาดเจ็บศีรษะโดยประเมินการทางานของสมองส่วนต่างๆ (Henderson, 2016 ) การบันทึก แบ่งออกเป็น 3 ข้อ คือ การลืมตา (eye opening)…

กินวิตามินหลังติดโควิด ช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน

สวัสดีค่าวันนี้พี่เนิร์ส เอาเรื่องวิตามินที่จำเป็นหลังจากหายโควิดมาฝากค่า หลังจากติดเชื้อไวรัสโควิด-19 ถึงแม้จะหายดี ไม่พบเชื้อไวรัสหลงเหลือในร่างกายแล้ว แต่หลายคนกลับมีสภาพร่างกายเปลี่ยนไป เหนื่อยง่ายขึ้น สมาธิ ไอเรื้อรัง หรืออาการอื่นๆ ที่เข้าข่ายภาวะลองโควิด (Long COVID) อาการเหล่านี้ สามารถรักษาได้ด้วยการกินวิตามินหลังติดโควิดเพื่อฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาแข็งแรงดังเดิม วิตามินหลังติดโควิด จากการวิจัยพบว่า หลังติดเชื้อโควิด-19  ผู้ป่วย 30-50% พบอาการลองโควิด โดยผู้ป่วยส่วนมากที่มีภาวะลองโควิดคือผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง ผู้ป่วยที่เชื้อลงปอด หรือมีโรคประจำตัวเรื้อรัง โดยจะมีอาการดังเช่น…

ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ

สวัสดีค่ะ พี่น้อง nurse soulciety ทุกท่าน หลังจากพี่เนิร์สเผยแพร่เนื้อหาภาวะหลอดเลือดดำอักเสบไปแล้วนั้น วันนี้เราจะมาทบทวนความรู้ของภาวะแทรกซ้อนจากการได้รับยาทางหลอดเลือดดำส่วนปลายอีกอย่างหนึ่ง ที่สำคัญมากๆ คือ ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ ส่งผลทำให้เกิดการติดเชื้อที่ตำแหน่งการให้ยา และติดเชื้อในกระแสเลือดได้ ทำให้ต้องรักษาในโรงพยาบาลนานขึ้น เสียค่ารักษาพยาบาลมากขึ้น ดังนั้นพยาบาลควรมีความรู้เกี่ยวกับวิธีการป้องกัน เฝ้าระวัง ประเมินการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อจากการรั่วของยาหรือสารน้ำ และจัดการเมื่อเกิดภาวะดังกล่าว ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ภาวะรั่วซึมของยาหรือสารน้ำออกนอกหลอดเลือดดำ…

โรคที่มากับหน้าฝน

ในฤดูฝน มีใครชอบบรรยากาศฝนตกในวันหยุดเหมือนพี่เนิร์สบ้างมั้ยคะ แต่ในฤดูฝน อากาศเริ่มเย็นลงและมีความชื้นสูงขึ้น การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศนี้ อาจส่งผลต่อสุขภาพของทุกคนได้ค่ะ ฤดูฝนเป็นสาเหตุทำให้โรคหลายชนิดสามารถแพร่ระบาดได้ง่ายและรวดเร็ว พี่เนิร์สขอนำข้อมูลเกี่ยวกับโรคที่สำคัญที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษในฤดูนี้ มาฝากค่ะ ข้อมูลจาก กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมควบคุมโรค ได้ออกประกาศเตือนประชาชนในการป้องกันโรคติดต่อ ที่มักเกิดขึ้นในฤดูฝน โดยมี 5 กลุ่ม ได้แก่  1.กลุ่มโรคติดต่อของระบบทางเดินอาหารที่พบบ่อย  โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน บิด ไทฟอยด์ อาหารเป็นพิษ  โรคเหล่านี้เกิดจากการรับประทานอาหารที่มีการปนเปื้อนของเชื้อจุลชีพ ที่ก่อให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร…

Responses