ภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ (Phlebitis)

ภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ (Phlebitis Scale)

สวัสดีค่ะพี่น้อง nurse soulciety ทุกท่าน การให้สารละลายทางหลอดเลือดดำ มีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องเฝ้าระวัง ต้องคอยติดตามประเมินเพื่อป้องกันและรักษาให้ได้อย่างทันท่วงทีจากภาวะแทรกซ้อนนี้ ใครพอจะทราบบ้างคะว่าคืออะไร?? ใช่แล้วค่ะ ภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ (Phlebitis) นั่นเอง พี่เนิร์สจะพาทุกท่านมาประเมินภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ จากการใช้ Phlebitis Scale และการให้การพยาบาลในแต่ละระดับ ตามมาดูกันเลย!!

ภาวะหลอดเลือดดําอักเสบ ( Phlebitis) หมายถึง การอักเสบของหลอดเลือดดําบริเวณที่ให้สารน้ำ/เลือด/ส่วนประกอบของเลือด และยา มีลักษณะปวด บวม แดง ร้อน คลําเส้นเลือดดําจะได้รอยนูนบริเวณที่แทงเข็ม หรือคลําเส้นเลือดดําได้เป็นเส้นแข็งเหนือตําแหน่งที่แทงเข็ม โดยมีการแบ่งระดับความรุนแรงเป็น 5 ระดับ

การป้องกันภาวะ Phlebitis

  • เลือกเข็ม (catheter) ที่มีขนาดและความยาวเหมาะสมกับหลอดเลือดดำ
  • หลีกเลี่ยงการแทงเข็มบริเวณตำแหน่งข้อพับ บริเวณที่มีการเคลื่อนไหว บริเวณขา ปุ่มกระดูก และนิ้วมือ
  • การให้สารละลายทางหลอดเลือดดำส่วนปลายที่เหมาะสม สารละลายดังกล่าวต้องมีค่า pH ไม่น้อยกว่า 5 หรือไม่มากกว่า 9
  • ค่า osmolality ไม่เกิน 900 มิลลิออสโมล หรือค่าความเข้มข้นของน้ำตาลไม่เกิน 10% dextrose
  • มีการเตรียมผิวหนังบริเวณที่แทงเข็มให้สะอาดก่อนที่จะแทงเข็มโดยใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ scrub บริเวณที่จะแทงเข็ม ปล่อยให้แห้งเอง ห้ามพัดโบก เป่า และห้ามสัมผัสบริเวณที่แทงเข็มหลังทำความสะอาด ก่อนที่จะแทงเข็ม
  • ใช้เทคนิคปลอดเชื้อทุกขั้นตอนในการบริหารสารละลายทางหลอดเลือดดำ
  • ยึดบริเวณตำแหน่งที่แทงเข็มให้แน่น เพื่อลดการเคลื่อนไหวบริเวณตำแหน่งที่แทงเข็ม
Phlebitis Scale

การประเมินและให้การพยาบาล

1. เมื่อเกิดภาวะ Phlebitis จะประเมินหลอดเลือดดำตำแหน่งที่แทงเข็ม โดยการคลำบริเวณผิวหนัง สังเกตอาการและอาการแสดงของการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบโดยใช้ Phlebitis scale : Intravenous Nurse Society (INS)

2. ค้นหาสาเหตุของการเกิด phlebitis ได้แก่

  • จากสารเคมี ในน้ำหรือยาที่ได้รับ (chemical phlebitis)
  • จากการบาดเจ็บของผนังหลอดเลือด (mechanical phlebitis)
  • จากการติดเชื้อ (bacterial phlebitis)

3. ยุติการให้สารน้ำและถอดเข็มโดยพยาบาลวิชาชีพเท่านั้น

4. เปลี่ยนหลอดเลือดดำที่ให้สารละลายใหม่ หลีกเลี่ยงการแทงหลอดเลือดดำตำแหน่งเดิม

5. ประคบด้วยความเย็นหรือร้อนบริเวณ phlebitis ตามชนิดของยาหรือสารน้ำที่ได้รับ เป็นเวลาอย่างน้อย 20 นาที วันละ 3-4 ครั้ง

6. ประเมินตำแหน่งที่ให้สารน้ำต่ออีก 48 ชั่วโมงหลังจากการยุติการให้สารละลายทางหลอดเลือดดำ และแนะนำให้ผู้ป่วย/ญาติ/ผู้ดูแล ประเมินอาการและอาการแสดงของ phlebitis

7. ขออนุญาตผู้ป่วยถ่ายรูปบริเวณที่มีภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ และรายงานอุบัติการณ์เพื่อเป็นข้อมูลในการทบทวนและพัฒนาแนวทางการปฏิบัติการพยาบาล รายงานให้แพทย์ทราบเมื่อเป็น Phlebitis scale ระดับ 3 ขึ้นไปหรือตามความเหมาะสม

แหล่งข้อมูล :

  • ชมรมเครือข่ายพยาบาลผู้ให้สารน้ำแห่งประเทศไทย.(2561).แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ (พิมพ์ครั้งที่1) (หน้า1-50).กรุงเทพ : ห้างหุ้นส่วนจำกัดพรี-วัน.
  • วิมลวัลย์ วโรฬาร.(2560).หลอดเลือดดำอักเสบในผู้ป่วยเด็ก : การป้องกันและการดูแล.วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก,1 (มกราคม-มิถุนายน),16-28.
  • INS.(2016).Infusion Therapy Standards of Practice [Electronic version].Journal of Infusion Nursing. January/February, 39(1S), s1-159.

Related Articles

ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ

สวัสดีค่ะ พี่น้อง nurse soulciety ทุกท่าน หลังจากพี่เนิร์สเผยแพร่เนื้อหาภาวะหลอดเลือดดำอักเสบไปแล้วนั้น วันนี้เราจะมาทบทวนความรู้ของภาวะแทรกซ้อนจากการได้รับยาทางหลอดเลือดดำส่วนปลายอีกอย่างหนึ่ง ที่สำคัญมากๆ คือ ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ ส่งผลทำให้เกิดการติดเชื้อที่ตำแหน่งการให้ยา และติดเชื้อในกระแสเลือดได้ ทำให้ต้องรักษาในโรงพยาบาลนานขึ้น เสียค่ารักษาพยาบาลมากขึ้น ดังนั้นพยาบาลควรมีความรู้เกี่ยวกับวิธีการป้องกัน เฝ้าระวัง ประเมินการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อจากการรั่วของยาหรือสารน้ำ และจัดการเมื่อเกิดภาวะดังกล่าว ภาวะรั่วซึมของสารน้ำหรือยาออกนอกหลอดเลือดดำ สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ภาวะรั่วซึมของยาหรือสารน้ำออกนอกหลอดเลือดดำ…

เตรียมของไหว้ตรุษจีนอย่างไรให้บรรพบุรุษถูกใจ

โดยทั่วไป ของไหว้ หลักๆ ในวันตรุษจีนมักจะประกอบไปด้วยผลไม้มงคล ขนมมงคล อาหารเจ อาหารมงคล ขนมจันอับ ธูป เทียน ข้าวสวย น้ำชา กระดาษเงิน กระดาษทอง พี่เนิร์สจะขออธิบายส่วนหลักๆ ที่ควรรู้ว่าต้องซื้ออะไรบ้าง ที่เป็นสิ่งมงคล ลูกหลานพึงใจและบรรพบุรูษถูกใจ มาดูกันเลย ผลไม้มงคล ตรุษจีน 5 หรือ 7 อย่าง…

CPR การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน (ผู้ใหญ่/เด็ก/ทารก)

การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน CPR คืออะไร? CPR ย่อมาจากคำว่า Cardiopulmonary resuscitation หมายถึง ปฏิบัติการช่วยชีวิตยามฉุกเฉินเพื่อให้ปอดและหัวใจฟื้นคืนชีพขึ้นมา ก่อนถึงมือแพทย์เพื่อให้การรักษาเฉพาะต่อไป การทำ CPR เป็นวิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้น เพื่อช่วยคืนชีวิตให้กับผู้ป่วย โดยผสมผสานระหว่าง การผายปอด เพื่อช่วยเพิ่มอากาศเข้าไปในปอด การกดหน้าอกบนตำแหน่งหัวใจ เพื่อช่วยให้หัวใจปั๊มเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนส่งต่อออกซิเจนไปยังอวัยวะต่าง ๆ เมื่อไหร่ถึงจะทำ CPR?การทำ CPR มักจะใช้สำหรับช่วยเหลือผู้ป่วยในภาวะฉุกเฉินที่หมดสติ…

การใช้มาตรวัดความเจ็บปวด

สวัสดีค่ะ พี่น้อง nurse soulciety ทุกท่าน การประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วย เป็นบทบาทหนึ่งของพยาบาลที่จะทำการประเมินและจัดการกับความเจ็บปวดให้ผู้ป่วยอย่างเหมาะสม พี่เนิร์สอยากมาแชร์ความรู้เกี่ยวกับเครื่องมือที่พยาบาลใช้ประเมินความเจ็บปวดของผู้ป่วยแต่ละราย เราเรียกเครื่องมือนี้ว่า มาตรวัดความเจ็บปวด มาติดตามดูกันได้เลยค่ะ มาตรวัดความเจ็บปวด หมายถึง เป็นเครื่องมือที่ใช้เป็นเกณฑ์วัดความเจ็บปวด เนื่องจากความเจ็บปวดเป็นนามธรรม ไม่อาจจับต้องได้บางครั้งผู้ป่วยเป็นเด็กเล็ก ผู้ป่วยวิกฤต หรือผู้ป่วยที่ขยับเขยื้อนไม่ได้ เป็นต้น จำเป็นที่เราต้องมีเครื่องมือที่เหมาะสมในการวัดสำหรับผู้ป่วยเหล่านี้ เครื่องมือในการประเมินความปวด ได้แก่ Neonatal Infant Pain…

ทำความรู้จัก Burn Injury แผลไหม้

แผลไหม้ หมายถึง บาดแผลที่ผิวหนังถูกทำลายด้วยความร้อน สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากถูกเปลวไฟลวก ถูกของเหลวร้อนลวก กระแสไฟฟ้าแรงสูง หรือสารเคมี ส่งผลทำให้เนื้อเยื่อถูกทำลาย ตั้งแต่ชั้นหนังกำพร้า หนังแท้ หรืออาจลึกลงไปถึงกระดูกได้